Προσφώνηση στη Γιορτή
των Ελληνικών και Χριστιανικών Γραμμάτων, Πέμπτη 28 Ιανουαρίου 2010, στις 7:30
μμ, στο Ελληνικό Κέντρο Λονδίνου.
Αγαπητοί μας αδελφοί και αδελφές εν Κυρίω,
Μαζευτήκαμε
απόψε για να τιμήσουμε τα Ελληνικά και τα Χριστιανικά Γράμματα, και ιδιαίτερα να
τιμήσουμε εκείνους οι οποίοι κατά τρόπον άριστον, πρωτότυπον και αξιοθαύμαστον,
υπηρέτησαν αυτά. Είναι οι Τρείς Ιεράρχες, και Μεγάλοι Διδάσκαλοι της Εκκλησίας
και του Χριστιανισμού, Βασίλειος ο Μέγας, Γρηγόριος ο Θεολόγος και Ιωάννης ο επικληθείς
Χρυσόστομος, των οποίων την μνήμη εορτάζουμε στις 30 Ιανουαρίου κάθε χρόνο. Και
παρ’ όλο που οι Τρείς Ιεράρχες αποχώρησαν από την σκηνή τούτου του κόσμου,
πολλούς αιώνας πρίν, ο πρώτος απέθανετο
έτος 379, ο δεύτερος το έτος 390, και ο άλλος το έτος 407, εντούτοις η προσφορά
τους στην Κοινωνία και η παιδεία τους, η διακονία τους στην Εκκλησία, η αγάπη
τους προς την Παιδεία, την Ελληνική και Χριστιανική, και το τεράστιο και
σπουδαίο συγγραφικό τους έργο, το ήθος και η βαθεία πίστητους στον Τριαδικό Θεό, όλα αυτά και τόσα άλλα,
μας υποχρεώνουν κάθε χρόνο να τους θυμόμαστε συλλογικά και με λόγους και με
διαφόρους πνευματικούς, εκκλησιαστικούς και κοινωνικούς τρόπους να
αναζωοπυρώνουμε στην ψυχή και στην Κοινωνία μας την μνήμη τους, να υπενθυμίζουμε
εις εαυτούς και αλλήλους ότι αυτοί είναι οι πνευματικοί μας πρόγονοι, οι οποίοι
μας έθρεψαν πνευματικά και θρησκευτικά και εκκλησιαστικά μέχρι σήμερα.
Η εμβέλεια του έργου τους φθάνει
μέχρι των ημερών μας και γι’ αυτό είναι πολύ χρήσιμο, απαραίτητο, να μελετούμε
τις σκέψεις και τα κείμενά τους, την διδασκαλία και το αξεπέραστον ήθοςτους, το οποίο κατεκόσμησε την ζωή των
ανθρώπων της εποχής τους και έβαλε την σφραγίδα του στην διαγωγή και το βίωμα
των χριαστινών, ιδιαίτερα της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας. Δικαιολογημένα δε
από τα πρώτα χρόνια του θανάτου τους, η Εκκλησία τους ανέβασε εις το πάνθεον
των Αγίων και των Φίλων του Θεού και τους ετίμησε όσο κανέναν άλλο.
Χαρακτηριστικά μάλιστα οι υμνωδοί της Εκκλησίας, κατά τρόπον λυρικώτατον και
αυτόχρημα εμπνευσμένον, εξυμνούν και εκθειάζουν τον βίο και την προσφορά των
Τριών Ιεραρχών. Π.χ., τους αποκαλούν «της χάριτος όργανα, τας κιθάρας του Αγίου
Πνεύματος, τας ευσήμους σάλπιγγας του Κηρύγματος», καί μας υπενθυμίζουν ότι
αυτοί «ήταν οι μυστικές σάλπιγγες, οι θεοφόροι Πατέρες, οι μελωδήσαντες εν μέσω
της Εκκλησίας, μέλος εναρμόνιον θεολογίας, Τριάδα μίαν απαράλλακτον ουσίαν τε
και θεότητα». Και αλλού, ο υμνωδός ψάλλει «τους αναφθέντας άνθρακας, εκ του
αστέκτου πυρός, οι δι’ αυτών φωτισθέντες, πιστώς ανευφημήσωμεν. Ούτοι γαρ τη
προς αυτό ενώσει εκπυρωθέντες, φωστήρες του κόσμου εγένοντο, ζωτική τοις
πτωχοίς χρηματίζοντες δύναμις».
Εγώ απόψε δεν θα σας κάνω ομιλία
για τους τρείς Ιεράρχες, ούτε θα σας μιλήσω για την αξία της Παιδείας, της Χριστιανικής
και της θύραθεν Παιδείας , την οποία κατά τρόπον εξαίσιον επάντρεψαν οι Μεγάλοι
Πατέρες της Εκκλησίας και έτσι επλούτισαν την Χριστιανικήν και παγκόσμια
Γραμματολογία. Απόψε ομιλητής θα είναι ο ελλόγιμος καθηγητής, βαθύς στοχαστής
και διακεκριμένος ποιητής και λόγιος, ο κ. Κυριάκος Χαραλαμπίδης από την
Μεγαλόνησον Κύπρο. Αυτός από τον πλούτο της προσωπικής του πείρας, της λιπαρής σοφίας
και γνώσεως και προφητικής ενοράσεώς του, θα μας μεταφέρει στους ωραίους
εκείνους κόσμους, που μόνον οι ποιητές και «οι μύστες τής του Θεού επιστήμης,
της σοφίας», μπορούν να το κάνουν. Γι’ αυτό τον καλωσορίζουμε και τον
ευχαριστούμε γιατί δέχθηκε την πρόσκλησή μας.
Ποιός είναι ο Κυρίακος
Χαραλαμπίδης; Εγεννήθη στο υπό κατοχή χωριό Άχνα Αμμοχώστου, το έτος 1940.
Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Ιστορία και Αρχαιολογία, θέατρο στην Αθήνα και
ραδιοφωνία στο Μόναχο. Αρχικά εργάσθηκε σαν φιλόλογος καθηγητής στην Εκπαίδευση
και ύστερα στο ΡΙΚ για τρείς δεκαετίες και συνταξιοδοτήθηκε σαν Διευθυντής
Ραδιοφωνίας. Εξέδωσε δέκα ποιοητικές συλλογές και τιμήθηκε τρείς φορές με το
Κρατικό Βραβείο Ποίησης της Κύπρου. Πήρε επίσης βραβείο από την Ακαδημία Αθηνών
και το Κρατικό Βραβείο Ποίησης της Ελλάδος. Εξέδωσε δύο Τόμους δοκίμια με
θαυμάσιες μελέτες για την ποίηση και πολλά άλλα θέματα πολιτισμού, ιστορίας,
τέχνης και ζωής. Σαν ποιητής και βαθύς στοχαστής των ανθρωπίνων πραγμάτων και
της Ιστορίας του Ελληνισμού, Οικουμενικού και μη, μετέφρασε τρείς ύμνους του
Ρωμανού του Μελωδού, για τους οποίους βραβεύτηκε από την Ελληνική Εταιρεία
Μεταφραστών της Ελλάδος. Επίσης βραβεύτηκε με το Διεθνές Έπαθλο Καβάφη στην
Αίγυπτο και έλαβε και άλλα βραβεία διακρίσεως για την ποίησή του και την
προσφορά του στα Γράμματα. Όπως χαρακτηριστικά ελέχθη «το ποιητικό και
δοκιμιογραφικό έργο του Κυριάκου Χαραλαμπίδη απηχεί αφενός το χαρακτήρα της
κυπριακής εντοπιότητας, και αφετέρου διεκτείνεται προς μία οικουμενική αντίληψη
του κόσμου, διαπλαταίνοντας συνάμα την έννοια του Ελληνισμού». Και εγώ προσθέτω
ότι ο ομιλητής της βραδυάς έχει βαθείαν θεολογικήν θεώρηση των πραγμάτων του
κόσμου, γι’ αυτό και καταφέρνει να διερμηνεύσει τα ανθρώπινα με τον φακό της
αιωνιότητος, της πίστεως και της ελπίδος και ιεράς χαρμολύπης και λυτρωτικής
αισιοδοξίας.
Το θέμα της ομιλίας του είναι: «Αιγιαλούσης
επίσκεψις: μνήμη και φανέρωση του προσώπου της ακραίας Κύπρου». Ο ίδιος θα μας
το διερμηνεύσει με τον δικό του ποιητικό, πνευματικό τρόπο και θα μας
μυσταγωγήσει ώστε όχι μόνον εμείς, αλλά και οιτιμώμενοι Άγιοι Τρείς Ιεράρχες και Οικουμενικοί Διδάσκαλοι, να
ευφρανθούν γιατί η δική τους προσφορά και η δική τους αγάπη για τον άνθρωπο και
τον έλληνα λόγον συνεχίζει να ανθίζει και να καρποφορεί και κατά Θεόν και κατά
άνθρωπον, για την δόξα του εν Τριάδι δεδοξασμένου Θεού και έπαινον όλων
εκείνων, όπως ο κ. Χαραλαμπίδης, όσοι αφιέρωσαν την ζωή τους για να μελετούν
και να πλουτίζουν αυτήν την αιώνια και ιερή παράδοση, της οποίας είμαστε και
φορείς και κληρονόμοι και άγρυπνοι συνεχιστές και πιστοί θεματοφύλακες.
Ο κ. Χαραλαμπίδης είναι ταλαντούχο
πρόσωπο, είναι «κάλαμος γραμματέως οξυγράφου», διατύπωσε δε θαυμάσιους στίχους
στην Ελληνική γλώσσα, γι’ αυτό βραβεύτηκε και από την Κύπρο και από την Ελλάδα
και αλλού για τα ποιήματα και την εν γένει συγγραφική του προσφορά στον
Ελληνισμό και την σκεπτομένη-πολιτισμένη Οικουμένη γενικώτερα. Γι’ αυτό και τα
ποιήματα και τα άλλα έργα του υπομνηματίζονται, μεταφράζονται και γίνονται
αντικείμενον μελέτης από τους πνευματικούς και πολιτιστικούς κύκλους της
γενέτειρας του Κύπρου, της Ελλάδος, και του υπολοίπου ανά της Υφήλιον
διαβιούντος Ελληνικού Κόσμου και όχι μόνον.
Πολύ εύστοχα ο Οικουμενικός
Πατριάρχης στο μήνυμά του που διαβάσαμε πρό ολίγου, περιγράφει λακωνικώτατα το
έργο του Κυριάκου Χαραλαμπίδη με τα πιό κάτω λόγια: «ο Ελλογιμώτατος κύριος
Κυριακός Χαραλαμπίδης, ιστορικός, αρχαιολόγος, φιλόλογος, διευθυντής
ραδιοφωνίας και κυρίως εξαίρετος ποιητής, δικαίως πολυβραβευμένος, σεμνός
υμνητής του θείου, του ωραίου και του ιερού, λάτρις της πατρίδος του Κύπρου,
τεχνίτης εξαιρετικών, εμπνευσμένων, ουρανίων στίχων, είναι ο πλέον κατάλληλος
διά να ομιλήση εις μίαν τοιαύτην εκδήλωσιν».
Είναι και άλλα πολλά που θα ήθελα
απόψε να αναφέρω για τον διακεκριμένο ομιλητή, αλλά θα πρέπει να δώσω τον λόγο
στον ίδιο για να μας μιλήσει και να μας μεταφέρει στον πνευματικό κόσμο της
ποιητικής του δημιουργίας, ο οποίος, είμαι βέβαιος, θα μας σαγηνεύσει και θα
μας διεγείρει την ψυχή καί την καρδίαν και θα εμπλουτίσει τον νού μας για να
μορφωθούμε κατά Θεόν και να γευθούμε από «την πάρεδρον του Θεού σοφίαν», την
οποίαν οι Μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας είχαν αντλήσει και οι ποιητές,
περισσότερον ίσως παντός άλλου, μπορούν να εκφράσουν, να διερμηνεύσουν και να
διακηρύξουν με τον ποιητικόν λόγον και το δοθέν σ’ αυτούς υπό του Κυρίου
τάλαντον.